Muziek Theater ImpAkt

ImpAkt Moment rondom ‘Poëzie aan de IJssel’

Workshops, dichters en multimedia voorstelling met medewerking van een spreekkoor van plaatselijke literaire prominenten.

21 juni 2009, 14.30 uur, Stedelijk museum, Rozengracht 3, Zutphen, entree 12,50.
Reserveren via het museum: 0575-516878

Laat u verrassen als Muziektheater ImpAkt en een aantal gasten vanmiddag aan de slag gaat met ‘Poëzie aan de IJssel’, met werk van Paul van Ostayen, Robert La Boresa, vooral Ida Gerhardt en moderne Zutphense dichters: Sander Grootendorst,  Greetje Scholten, Tim Pardijs, Louise Broekhuysen, Eric van Grootel en stadsdichter Jan Luijten.

Het thema  ‘grensgebieden’ was belangrijk in het werk van Ida Gerhardt en ook in dat van diverse hedendaagse  dichters uit Zutphen. Het komt terug in de uiteenzettingen die zij met de IJssel hebben gehad. Muziektheater ImpAkt is ontstaan vanuit een zoektocht naar de mogelijkheden van moderne technieken rondom deze ‘grensgebieden: muzikaal, theatraal en in samenwerking met visuele kunstenaars.

De middag zal beginnen met een korte workshop, waarbij u kunt kiezen uit:
I.   Odulf Damen: muzikale improvisaties bij gedichten over de IJssel.
II.  Eric van Grootel: het presenteren en reciteren van gedichten over de IJssel.

vervolgens  de voorstelling ‘Zutphense dichters en de IJssel’ met muziek, recitatie en klankbeelden op het werk van Zutphense dichters met visuele impressies van de IJssel.

Uitvoerenden: Een spreekkoor bestaande uit plaatselijke literaire prominenten
waaronder enkele Zutphense dichters, onder leiding van Ton Overtoom
Casper Zuidwijk video,foto,VJ
Ellen Pieterse zang, recitatie en klankobjecten
Eric van Grootel zang, recitatie en klankobjecten
Odulf Damen viool en nieuwe instrumenten
en als gastmusicus de Nijmeegse pianist Nico Huijbrechts.

Een oratorium met moderne muziek, declamatie en film naar teksten van Dag Hammarskjöld, Thomas à Kempis en Johannes van het Kruis.

De productie ‘De weg naar binnen’ wil laten zien, dat er tegenover de buitenkant van de politiek, de economie, de wetenschap, de   totale samenleving bij iedere mens een weg naar binnen is.

Dag Hammarskjöld heeft dat op een bijzondere wijze gedemonstreerd en dit gegeven zal telkens weer geactualiseerd moeten worden. Hiervoor is het noodzakelijk om vernieuwende vormen te vinden. Het gaat om de menselijke levensvragen, de spiritualiteit van nu, anno 2006.

Een queeste.
Binnen muziektheatergezelschap ImpAkt zijn alle  betrokkenen lotgenoten van een avontuurlijke reis waarbij de uiteindelijke vorm van de productie samen met het publiek tot stand komt.

Het libretto bestaat uit een tweegesprek. Het is geschreven op   basis van ‘Merkstenen’, het spirituele dagboek van Dag Hammarskjöld, aangevuld met teksten van diens inspiratoren Johannes van het Kruis en de Zwollenaar Thomas á Kempis.          Hammarskjöld is vooral bekend geworden vanwege zijn eigenzinnige manier van onderhandelen als secretaris generaal van de Verenigde Naties. Zijn thema: het directe gesprek van mens tot mens.

De muziek is ontstaan vanuit improvisaties met stem, orgel, slagwerk, viool en minder traditionele instrumenten zoals lithofoon, Bleffert gongen, waterschalen en natuurhoorns, waarvan een deel speciaal voor ‘De Weg naar Binnen’ is ontwikkeld.

De film- en fotoprojecties bevatten opnamen van zaken zoals   water, ijs, bloemen, stenen, gongen, gangen, deuren, handen, kinderen. Ze worden met behulp van moderne technieken op de wanden en pilaren geprojecteerd. De kerk wordt daardoor een integraal deel van het kunstwerk.

Dag Hammarskjöld en de Moderne Devotie.

Dag Hammarskjöld was een begaafd politicus die vooral bekend geworden is als Secretaris Generaal van de Verenigde Naties (1953-1961). Mede door zijn eigenzinnige manier van bemiddelen heeft hij deze functie inhoud weten te geven, zonder een speelbal te worden van de internationale machten. Het thema in zijn werk was het directe gesprek van mens tot mens.

Minder bekend is het feit dat hij in stilte een innerlijke weg is gegaan, geïnspireerd door enerzijds een intense natuurbeleving tijdens vele bergwandelingen en anderzijds door mystieke teksten. Na zijn plotselinge dood in 1961 werd op zijn bureau het verzegelde manuscript gevonden van ‘Merkstenen’, het geestelijke dagboek dat hij tijdens zijn leven bij had gehouden.

Eigenlijk ligt het gedachtegoed van de Moderne Devotie in de persoon van Thomas à Kempis aan de basis van het project. Diens beroemde boek ‘De Navolging van Christus’, was een trouwe reisgenoot van Hammarskjöld tijdens zijn vele internationale missies.

In de tijdgeest van nu, waarin de verharding van de samenleving een belangrijke rol speelt, zouden de ideeën van de Moderne Devotie weer van betekenis kunnen zijn, net als in de tijd van de  opkomst van de Verenigde Naties. De mensenrechten en het handvest van de V.N. vinden hun oorsprong in zowel de spiritualiteit als de maatschappijkritische geest van de Moderne Devotie, in de ideeën van Erasmus en de pedagogische-filosofische bijdrage van Comenius. Na de Bijbel is ‘De Navolging van Christus’ het best verkochte boek aller tijden. Laat het een inspiratiebron blijven voor de hele mensheid als het gaat om de rechten van de mens.

Inhoud van het libretto

PROLOOG

Introductie van degene die de reis naar binnen gaat maken.

I  MET DE STROOM MEEDRIJVEN

Herfst. Een stadhuis, de afdeling burgerzaken tegen sluitingstijd, een onpersoonlijke balie.

De fictieve hoofdpersoon van de ‘de Weg naar Binnen’ begint als een echtpaar: een man en een vrouw zoals ze overal op de wereld te vinden zijn. In dialoogvorm schilderen zij de contouren van hun leven als ‘grijze muizen’, meegesleurd in de saaie maalstroom van een grauw bestaan. Op dat moment heten ze meneer en mevrouw Wormeneter, twee ambtenaren van een kleurloze stad, die vol cynisme van elkaar wegdrijven, zonder ooit het woord ‘ik’ te gebruiken.

II  WELDRA KOMT DE NACHT

Winter. Een woonkamer in een kleurloze woning in een troosteloos havengebied.

De Wormeneters zijn elkaar en zichzelf kwijtgeraakt. Twee mensen die elkaar in hun wanhoop en onmacht het leven zuur maken. In het echtpaar begint het besef te leven dat er geen hoop en geen oplossing is, behalve de dood. Los van elkaar gaan ze uiteindelijk kopje onder in een dode arm van de rivier.

III  DE BLOEM AAN DE BOOMGRENS

Lente. Een blokhut in een Scandinavisch natuurpark, strand en  bergen. Dooiende sneeuw, beekjes, bomen, vogels.

Na de ‘verdrinkingsdood’ van de man en de vrouw volgt geen einde maar een oorverdovende stilte. In die stilte ervaren ze de natuur in al zijn ongetemde kracht. Ze leren elkaar waarderen en realiseren zich dan dat ze twee aspecten van dezelfde persoon zijn, Joan Anderskind.

IV  IN EEN NACHT, AARDEDONKER

Zomer. Een niet- realistische plaatsbepaling, binnenwereld van   Joan Anderskind.

Joan beseft op zoek te zijn naar een fundamentele bestaansgrond en richt zich naar binnen. Dan begint de pijnlijke reis door de      aardedonkere nacht van de eigen ziel. Omgeven door een absolute duisternis ervaart Joan het naamloze niets. Maar uiteindelijk ontdekt hij dat in dat niet-zijn slechts het ‘hier en nu’ is. Op dat moment    ervaart hij een grote innerlijke vrede.

V   LIED TE WORDEN

Voorbijglijdende jaargetijden. Een vluchtelingenkamp in een oorlogsgebied.

Wanneer Joan Anderskind zijn eigen kern gevonden heeft is er licht en stilte. Van daaruit kan hij luid “JA” zeggen tegen het leven en   tegen zichzelf. Dan hoort hij luid de stem van de medemens in  zichzelf. Om die stem draait voortaan alles.

Joan Anderskind vindt zijn bestemming in dienst van de ander, als hulpverlener in vluchtelingenkampen.